Doanh nghiệp Việt Nam cần tăng năng suất lao động trong trung và dài hạn

Tọa đàm “Những lát cắt từ tình hình kinh tế và khu vực 2012, ứng dụng vào hoạch định kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam” đã được Trung tâm nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ DN (BSA), Hội DN Hàng Việt Nam chất lượng cao và câu lạc bộ các doanh nghiệp dẫn đầu (LBC) tổ chức 2/11, tại Hà Nội. Các chuyên gia đã đưa khuyến nghị từ phân tích tình hình kinh tế Việt Nam.

Phân tích những chỉ tiêu kế hoạch năm 2012: GDP tăng 6-6.5%, XK tăng 13,1% đạt 107,4 tỷ USD, nhập siêu bằng 11,5% tương đương 12,4 tỷ USD, tổng thu ngân sách 740,5 ngàn tỷ đồng, tổng chi ngân sách 903,1 ngàn tỷ đồng, bội chi ngân sách 161,6 ngàn tỷ đồng bằng 5,45% GDP, tổng đầu tư xã hội chiếm 34-35% GDP, TS. Nguyễn Đình Cung, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, năm 2012 Chính phủ sẽ vẫn kiên trì chính sách kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vẫn thắt chặt tín dụng đối với bất động sản. “Cách hỗ trợ thiết thực nhất của Chính phủ đối với các DN là ổn định được kinh tế vĩ mô, giảm lạm phát xuống dưới mức thấp và duy trì ổn định. Do vậy, lãi suất trong năm 2012 sẽ vẫn cao, DN không nên quá kỳ vọng vào sự hỗ trợ về tín dụng, lãi suất không làm tăng thêm áp lực với Chính phủ” – ông Cung nhận định.

Đã từng tư vấn cho nhiều DN Việt Nam trong thiết lập chiến lược, khát vọng phát triển và tầm nhìn. Công ty Tư vấn toàn cầu Mc Kinsey trong 1-2 tháng vừa qua đã nghiên cứu, đánh giá và đưa ra những ý tưởng trong trung hạn và dại hạn cho nền kinh tế Việt Nam. Một nhận xét khá lý thú đã được các chuyên gia phân tích của Mc Kinsey đưa ra là: “Sự bấp bênh trong hành trình tăng trưởng của Việt Nam rất thấp, và đặc biệt Việt Nam đạt được sự phát triển tương đới cân bằng giữa lực lượng lao động, năng lực ngành và năng suất lao động”. Ông Marco Breu, giám đốc Việt Nam của Công ty tư vấn toàn cầu Mc Kinsey khẳng định, đây là một thành quả đáng kể trong phát triển kinh tế của Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu của Mc Kinsey cũng chỉ rằng 3 trụ cột chính tạo nên tăng trưởng GDP của Việt Nam trong giai đoạn từ 2005-2010 đến từ 3 nguồn gồm gia tăng của lực lượng lao động, từ tái phân bổ lại các ngành và từ gia tăng năng suất lao động với mức độ đóng góp tương đương như nhau. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay là tốc độ gia tăng của lực lượng lao động đang giảm dần, dân số đang già đi kiến Việt Nam phải đối mặt với thách thức lực lượng lao động sẽ giảm mạnh trong vài thập kỷ tới. Để đảm bảo tăng trưởng GDP khoảng 7%/năm trong 10 năm tới, giữ được sự tăng trưởng ổn định đều đặn như những năm qua thì Việt Nam cần phải khai thác các nguồn tạo ra năng suất lao động khác ngoài lực lượng lao động, làm sao để gia tăng năng suất lao động phải đóng góp tới 6,4% (những năm qua và hiện nay đang là 4,1%).

Từ kết quả nghiên cứu, Mc Kinsey đã xác định ra 10 hành động quan trọng mà Việt Nam nên thực hiện trong những năm tới, trong đó có ổn định kinh tế vĩ mô và lĩnh vực tài chính, củng cố các tác nhân nâng cao năng suất, xây dựng những chính sách đặc thù phù hợp với từng ngành để khuyến khích sản xuất, chuyển dịch từ phân khúc có giá trị gia tăng cao, tăng hiệu quả sử dụng năng lượng. ..

Theo các chuyên gia của Mc Kinsey, hầu hết các chủ DN khi đương đầu với những nguồn lực tác động đến điều kiện kinh doanh thường cho họ không có khả năng dẫn dắt, tuy nhiên nếu DN bỏ qua những dấu hiệu, không có những phản ứng thích hợp hoặc tốt hơn nữa là đoán trước các thay đổi để tận dụng thì DN sẽ gặp đầy khó khăn. Lịch sử kinh doanh của thế giới đã chứng kiến sự thất bại của những công ty để vuột mất các xu hướng quan trọng, tuy nhiên cũng có nhiều công ty thành công rực rỡ khi bắt nhịp được sự thay đổi và biến nó thành lợi thế cạnh tranh. Do vậy, mỗi DN cần phải nhìn vào mọi khía cạnh của thị trường để tìm ra các thay đổi tiềm năng. Khi những thách thức lớn nhất trong kinh doanh là đối phó với một thế giới mà sự cạnh tranh thay đổi hàng ngày thì ngoài thước đo năng lực sản xuất của DN, mỗi DN còn phải tính tới cả các yếu tố như cấu trúc của thị trường mà DN đang cạnh tranh, năng lực lõi và tiềm năng của DN. Muốn vậy, nhà lãnh đạo phải hiểu thật sâu về thị trường và các thay đổi để ứng biến, thay vì đợi cho đên khi nó hình thành.

Từ các kết quả khảo sát, đại diện Công ty tư vấn và nghiên cứu thị trường TNS cũng đưa ra “lời tiên tri”, thị trường năm 2012 sẽ tốt hơn 2011 một chút nhưng sẽ cạnh tranh khốc liệt hơn. Tâm lý chủ chốt của các DN là dè dặt và chờ đợi trong bối cảnh người tiêu dùng giảm chi tiêu, tăng tiết kiệm. Chìa khóa của DN sẽ là kiểm soát sự thuận lợi về điểm bán sản phẩm và dịch vụ đặc biệt cùng sự nhạy cảm về giá.

Chiến lược nào phù hợp với DN trong năm 2012, theo chuyên gia của TNS, DN cầm đảm bảo giữ được tính cạnh tranh về giá bằng cách giảm chi phí hoạt động, đồng thời giữ hoặc tăng sự đảm bảo về chất lượng. Tuy khó khăn, nhưng đây chính là thời điểm hoàn hảo để tạo ra sự khác biệt về thương hiệu ngoài việc về thương hiệu ngoài việc sử dụng chiến lược về giá. Năm 2012, cơ hội lớn thường nằm ở các phân khúc thị trường cỡ lớn và vừa dựa trên giá trị quy đổi của đồng tiền. Mỗi DN cần hiểu rõ hơn về người tiêu dùng, đầu tiên thêm vào thị trường nội địa và chuỗi giá trị thương hiệu, định vị trong thị trường so với đối thủ.

Còn đại diện của Công ty tư vấn và nghiên cứu thị trường Nielsen Việt Nam cũng chỉ rõ lạm phát, VNĐ trượt giá, khả năng tăng giá, áp lực cạnh tranh, GDP tăng chậm là 5 mối quan tâm hàng đầu của các nhà sản xuất, phân phối theo khảo sát của Nielsen. Trong điều kiện kinh tế hiện tại, việc DN hiểu được các giá trị mà người tiêu dùng quan tâm và đánh giá cao là rất quan trọng. Giá trị có thể được thể hiện qua nhiều góc độ như chất lượng, đặc tính sản phẩm và công nghệ, khuyến khích, giá cả, bao bì lớn, kênh phân phối. Cùng với đó, DN cũng cần tiếp tục đầu tư để đảm bảo sự phát triển của thương hiệu về dài hạn.

Bài viết: Hồng Thoan - Ảnh: Kiến Phước
Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam ngày 4/11/2011